تاثیر تغییرات اقلیمی بر سالمت سالمندان

مقدمه
در حال حاضر، تغییرات اقلیمی )change Climate )یک
چالش اساسی در تمام مناطق جهان بشمار می رود که باعث
نگرانی در مورد تاثیر این تغییرات بر سالمت انسان ها شده
است )1(. دما، همچنین فراوانی و شدت رویدادهای شدید آب
و هوایی از جمله موج گرما، سیل و آتشسوزی در حال افزایش
است و پیشبینی میشود که روند تغییرات اقلیمی همچنان
ادامه می یابد )2(.
اگر تغییرات اقلیمی به سرعت و به اندازه کافی پاسخ داده
نشود، زندگی و معیشت را به سرعت تحت تاثیر قرار خواهد داد.
رویدادهای آب و هوایی شدید )به عنوان مثال، موج های گرما
و سرما( از طریق طیف وسیعی از مکانیسم های فیزیولوژیکی
با عوارض باالیی همراه است )3(. همچنین روی استراتژی های
اقتصادی و اجتماعی انسان تاثیر قابل توجهی دارد بطوریکه
در چند دهه اخیر تغییرات اقلیمی به یکی از مباحث مهم
در محافل علمی جهان تبدیل شده است )4(. در کمیسیون
النست-دانشگاه کالج لندن در سال ،2009 تغییرات اقلیمی به
عنوان “به طور بالقوه بزرگترین تهدید جهانی برای سالمت در
قرن بیست و یکم” توصیف شد، که عالوه بر پیامدهای سالمت
جسمی، اثرات منفی بر سالمت روان از جمله افزایش شیوع
افسردگی و اضطراب دارد )،5 6(.
در واقع تغییرات اقلیمی به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر
سالمت تأثیر می گذارد. اثرات مستقیم، شامل مواردی است
که به دما و حرارت باال، دمای پایین و سرما، رویدادهای شدید
آب و هوایی مانند سیل، آتش سوزی های جنگلی و قرار گرفتن
در معرض اشعه ماوراء بنفش نسبت داده می شود و اثرات
غیرمستقیم شامل مواردی است که از طریق سیستمهای
طبیعی یا انسانی انجام میشود مانند تغییر الگوی برخی از
بیماریهای عفونی حساس به آب و هوا )ناقل از پشه، کنه،
جوندگان(، بیماریهای تنفسی ناشی از تغییرات کیفیت هوا و
آلرژنها، بیماریهای اسهالی، سوءتغذیه و کوتاه شدن قد در اثر
کاهش کیفیت غذا و ایمنی و امنیت آب )7(.
پیامدهای بهداشتی قابل انتساب به تغییرات اقلیمی شامل
مرگ و میر زودرس، چندین بیماری واگیر و غیرواگیر، مسائل
مربوط به سالمت روان و اثرات بر سالمت شغلی، تغذیه و
عملکرد اجتماعی است )8(. البته اثرات تغییرات اقلیمی بر
سالمت جمعیت همگن نیست و ممکن است بسته به مکان و
جمعیت مورد مطالعه متفاوت باشد )9(. سالمندان یکی از گروه
های آسیب پذیر در برابر تغییرات اقلیمی هستند و این در حالی
است که جمعیت این گروه سنی به سرعت در حال افزایش
است. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت در سال ،2019 تعداد
افراد 60 سال و باالتر در جهان یک میلیارد نفر بوده که این رقم
تا سال 2030 به 1/4 میلیارد و تا سال 2050 به 2/1 میلیارد
افزایش خواهد یافت )10(.
از آنجایی که سیستم تنظیم حرارت بدن سالمندان به درستی
عمل نمی کند، پاسخ آنها به امواج گرما و سرمای شدید منجر
به افزایش مرگ و میر در سالمندان، به ویژه در افرادی که با فقر
و بیماری زندگی می کنند می شود )،11 12(. عالوه بر این،
کاهش توانایی سالمندان در حذف آالینده ها از بدن و کاهش
ظرفیت ریه منجر به افزایش بیماری های تنفسی و قلبی به دلیل
آلودگی هوا و همچنین کاهش عملکرد شناختی می شود )13(.
در رویدادهای شدید آب و هوایی، عالوه بر اثرات مستقیم بالیا،
قطع یا مشکل دسترسی به مراقبت های بهداشتی و همچنین
افسردگی یا شوک پس از سانحه نیز وجود دارد )14(. این
درحالی است که واکنش این گروه جمعیتی عالوه بر تغییرات
عملکرد فیزیولوژیکی، به دلیل ویژگی های اجتماعی و اقتصادی
مانند فقر، سطح تحصیالت پایین، کمبود یا نبود خانواده و شبکه
های اجتماعی، تشدید می شود )،15 16(.
طبق مطالعات انجام شده، متخصصان مراقبت های بهداشتی
آگاهی الزم در مورد انواع و چگونگی تاثیر تغییرات اقلیمی
بر سالمت سالمندان را ندارند )،17 18(. بنابراین با توجه به
آسیب پذیری باالی سالمندان نسبت به تغییرات اقلیمی و
نیاز به بررسی تاثیرات این تغییرات بر سالمتی سالمندان، این
مطالعه به منظور شناسایی و توصیفی از اثرات تغییرات اقلیمی
بر سالمت سالمندان انجام شده است