وبلاگ
چگونه شادابی را در سالمندان حفظ کنیم؟
گرچه تغذیه سالم و سلامت بخش برای همگان و در همه سنین امری ضروری و حایز اهمیت است، اما این موضوع در سالمندی اهمیت ویژه ای دارد و مطابق آمار، تغذیه نامناسب و سوء تغذیه در 15 تا 50 درصد از جمعیت سالمندان جهان گزارش شده است. با توجه به پیشرفت های پزشکی و بهداشتی، متوسط عمر انسان افزایش یافته و در کشورهای پیشرفته، این میانگین به مراتب بیشتر است.
فرایند پیر شدن با کاهش تدریجی فعالیت های فیزیکی و افزایش بیماری های مزمن همراه است و به نظر می رسد که بهبود وضعیت تغذیه تا حد زیادی می تواند از این مشکلات پیشگیری کند یا آنها را تخفیف دهد. به همین دلیل یکی از چالش های مهم در حوزه سلامت سالمندان، مسایل پزشکی و بهداشتی از جمله وضعیت تغذیه آنهاست. با افزایش سن، نیاز سالمندان به انرژی کاهش می یابد و تمایل به مصرف غذا کمتر می شود. در این حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگیرد، میزان دریافت مواد مغذی ضروری در این گروه سنی به پایین تر از حد مطلوب می رسد.
عوامل موثر در ایجاد مشکلات تغذیه ای سالمندان:
1. عوامل جسمانی: مانند کاهش کل انرژی موردنیاز، بیماری های مزمن، بی اشتهایی، تغییر در حس چشایی، خرابی دندان ها، بی تحرکی، ناتوانی جسمی، مشکلات گوارشی، تداخل دارویی و یا تداخل غذا و داروها
2. مشکلات روحی و روانی: نظیر افسردگی، تنهایی و از دست دادن همسر
3. مشکلات اقتصادی: درآمد کم، کمبود امکانات برای تهیه و طبخ غذای مناسب، زندگی در آسایشگاه
4. مشکلات مرتبط با از دست دادن حافظه نظیر آلزایمر
مهم ترین نیازهای تغذیه ای در سالمندان
انرژی
با افزایش سن، میزان نیاز به انرژی کاهش می یابد که می تواند به دلیل کاهش فعالیت جسمی و کاهش توده عضلانی بدن باشد. در صورت دریافت انرژی بیش از حد نیاز مشکلات و عوارضی مانند چاقی، فشار خون بالا و بیماری های قلبی عروقی برای سالمند ایجاد می شود. میزان نیاز به انرژی برای هر سالمند متفاوت است و بر اساس وزن، قد، شرایط فیزیکی و سلامتی او محاسبه می شود. در این خصوص پیروی از یک الگوی صحیح تغذیه ای، تحت نظر متخصص تغذیه امری ضروری است.
پروتئین
با افزایش سن، علاوه بر کاهش توده عضلانی، ذخیره پروتئینی بدن نیز کاهش می یابد و میزان نیاز به پروتـئین با افزایش سن نه تنها کاهش نمی یابد، بلکه ثابت مانده یا افزایش می یابد، به ویژه در صورت ابتلا به بعضی بیماری ها و یا عفونت ها این نیاز به مراتب افزایش می یابد. 16- 14 درصد از انرژی دریافتی روزانه سالمندان باید از پروتـئین ها به ویژه پروتئـین های با کیفیت بالا تأمین شود. هزینه های اقتصادی نیز می تواند در کاهش دسترسی بعضی از سالمندان به پروتـئین کافی موثر باشد که این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد. البته میزان نیاز به پروتئـین ها نیز در اشخاص مختلف با توجه به شرایط بدنی آنها متفاوت است و گاهی در بعضی از سالمندان بیمار، ممکن است نیاز به کاهش پروتئـین دریافتی باشد.
مایعات
مصرف مایعات در سالمندان باید به مقدار کافی باشد. علایم کمبود آب در بسیاری از سالمندان ممکن است به صورت خشکی لب ها، گود افتادن چشم ها، تب، یبوست، کاهش حجم ادرار و تهوع باشد که این مسئله در مورد سالمندانی که در مناطق گرم زندگی می کنند، بیشتر شایع است.
ویتامین ها و مواد معدنی
اغلب سالمندان علاقه زیادی به مصرف مکمل های ویتامیـنی دارند که باید از مصرف بیش از حد نیاز این مکمل ها خودداری شود. در مورد ویتامین های محلول در آب، اغلب کمبودی در سالمندان دیده نمی شود. مگر در سالمندانی که دچار سوء تغذیه هستند. همچنین ممکن است بعضی از سالمندان به علت مشکلات دندان و یا مشکلات گوارشی از خوردن سبزی و میوه پرهیز کنند، در حالی که این منابع غذایی تامین کننده ویتامین ضروری C است. باید به این مهم توجه شود که مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها می تواند با کمبود برخی از ویتامین ها همراه باشد.
از جمله ویتامین های مهم می توان به ویتامینD اشاره کرد که کمبود آن ممکن است در سالمندان، به ویژه در کسانی که از نور آفتاب دور هستند، به وجود آید. در زمینه مواد معدنی باید گفت که با رعایت یک برنامه غذایی صحیح می توان مواد معدنی موردنیاز سالمندان را تا حد زیادی تأمین کرد. تنها باید به میزان کلسیم دریافتی که اغلب مقدار مصرف آن در سالمندان به میزان توصیه شده نمی رسد، توجه شود. عوامل متعددی در کمبود کلسیم در سالمندان نقش دارد. از جمله میزان جذب روده ای کلسیم، کار کلیه ها، متابولیسم استخوان ها، تداخل غذا و دارو، کم تحرکی و مصرف ناکافی لبنیات به دلیل مشکل تحمل لاکتوز. در صورتی که شیر و لبنیات به مقدار کافی مصرف نشود ممکن است نیاز به مصرف مکمل کلسیم باشد که البته تشخیص آن باید از سوی پزشک و متخصص تغذیه صورت گیرد. مصرف سدیم هم باید در سالـمندانی که مبتلا به فشار خون بالا، مشکلات قلبی، کلیوی و دیابت هستند، محدود شود.
فرایند پیر شدن با کاهش تدریجی فعالیت های فیزیکی و افزایش بیماری های مزمن همراه است و به نظر می رسد که بهبود وضعیت تغذیه تا حد زیادی می تواند از این مشکلات پیشگیری کند یا آنها را تخفیف دهد. به همین دلیل یکی از چالش های مهم در حوزه سلامت سالمندان، مسایل پزشکی و بهداشتی از جمله وضعیت تغذیه آنهاست. با افزایش سن، نیاز سالمندان به انرژی کاهش می یابد و تمایل به مصرف غذا کمتر می شود. در این حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگیرد، میزان دریافت مواد مغذی ضروری در این گروه سنی به پایین تر از حد مطلوب می رسد.
عوامل موثر در ایجاد مشکلات تغذیه ای سالمندان:
1. عوامل جسمانی: مانند کاهش کل انرژی موردنیاز، بیماری های مزمن، بی اشتهایی، تغییر در حس چشایی، خرابی دندان ها، بی تحرکی، ناتوانی جسمی، مشکلات گوارشی، تداخل دارویی و یا تداخل غذا و داروها
2. مشکلات روحی و روانی: نظیر افسردگی، تنهایی و از دست دادن همسر
3. مشکلات اقتصادی: درآمد کم، کمبود امکانات برای تهیه و طبخ غذای مناسب، زندگی در آسایشگاه
4. مشکلات مرتبط با از دست دادن حافظه نظیر آلزایمر
مهم ترین نیازهای تغذیه ای در سالمندان
انرژی
با افزایش سن، میزان نیاز به انرژی کاهش می یابد که می تواند به دلیل کاهش فعالیت جسمی و کاهش توده عضلانی بدن باشد. در صورت دریافت انرژی بیش از حد نیاز مشکلات و عوارضی مانند چاقی، فشار خون بالا و بیماری های قلبی عروقی برای سالمند ایجاد می شود. میزان نیاز به انرژی برای هر سالمند متفاوت است و بر اساس وزن، قد، شرایط فیزیکی و سلامتی او محاسبه می شود. در این خصوص پیروی از یک الگوی صحیح تغذیه ای، تحت نظر متخصص تغذیه امری ضروری است.
پروتئین
با افزایش سن، علاوه بر کاهش توده عضلانی، ذخیره پروتئینی بدن نیز کاهش می یابد و میزان نیاز به پروتـئین با افزایش سن نه تنها کاهش نمی یابد، بلکه ثابت مانده یا افزایش می یابد، به ویژه در صورت ابتلا به بعضی بیماری ها و یا عفونت ها این نیاز به مراتب افزایش می یابد. 16- 14 درصد از انرژی دریافتی روزانه سالمندان باید از پروتـئین ها به ویژه پروتئـین های با کیفیت بالا تأمین شود. هزینه های اقتصادی نیز می تواند در کاهش دسترسی بعضی از سالمندان به پروتـئین کافی موثر باشد که این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد. البته میزان نیاز به پروتئـین ها نیز در اشخاص مختلف با توجه به شرایط بدنی آنها متفاوت است و گاهی در بعضی از سالمندان بیمار، ممکن است نیاز به کاهش پروتئـین دریافتی باشد.
مایعات
مصرف مایعات در سالمندان باید به مقدار کافی باشد. علایم کمبود آب در بسیاری از سالمندان ممکن است به صورت خشکی لب ها، گود افتادن چشم ها، تب، یبوست، کاهش حجم ادرار و تهوع باشد که این مسئله در مورد سالمندانی که در مناطق گرم زندگی می کنند، بیشتر شایع است.
ویتامین ها و مواد معدنی
اغلب سالمندان علاقه زیادی به مصرف مکمل های ویتامیـنی دارند که باید از مصرف بیش از حد نیاز این مکمل ها خودداری شود. در مورد ویتامین های محلول در آب، اغلب کمبودی در سالمندان دیده نمی شود. مگر در سالمندانی که دچار سوء تغذیه هستند. همچنین ممکن است بعضی از سالمندان به علت مشکلات دندان و یا مشکلات گوارشی از خوردن سبزی و میوه پرهیز کنند، در حالی که این منابع غذایی تامین کننده ویتامین ضروری C است. باید به این مهم توجه شود که مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها می تواند با کمبود برخی از ویتامین ها همراه باشد.
از جمله ویتامین های مهم می توان به ویتامینD اشاره کرد که کمبود آن ممکن است در سالمندان، به ویژه در کسانی که از نور آفتاب دور هستند، به وجود آید. در زمینه مواد معدنی باید گفت که با رعایت یک برنامه غذایی صحیح می توان مواد معدنی موردنیاز سالمندان را تا حد زیادی تأمین کرد. تنها باید به میزان کلسیم دریافتی که اغلب مقدار مصرف آن در سالمندان به میزان توصیه شده نمی رسد، توجه شود. عوامل متعددی در کمبود کلسیم در سالمندان نقش دارد. از جمله میزان جذب روده ای کلسیم، کار کلیه ها، متابولیسم استخوان ها، تداخل غذا و دارو، کم تحرکی و مصرف ناکافی لبنیات به دلیل مشکل تحمل لاکتوز. در صورتی که شیر و لبنیات به مقدار کافی مصرف نشود ممکن است نیاز به مصرف مکمل کلسیم باشد که البته تشخیص آن باید از سوی پزشک و متخصص تغذیه صورت گیرد. مصرف سدیم هم باید در سالـمندانی که مبتلا به فشار خون بالا، مشکلات قلبی، کلیوی و دیابت هستند، محدود شود.
نوشته های مشابه
25
جولای
تغذیه سالم در دوران سالمندی
-
ارسال توسط
diara.admin1
بیماری های قلبی، سرطان، افزایش چربی خون و فشارخون بالا، در سالمندان بیش از سایر گروه های سنی دیده می شود و این بیماری ها با تغذیه درست ...